Rok 2025 na kolejowym rynku towarowym. Mniej surowców, więcej ładunków dla przemysłu i logistyki

Urząd Transportu Kolejowego opublikował właśnie podsumowanie wyników przewozów towarowych w ubiegłym roku w Posce. W 2025 r. polska kolej towarowa weszła w etap wyraźnych zmian strukturalnych. Z danych UTK wynika, że przewieziono ok. 217,8 mln ton ładunków, czyli o 2,5 proc. mniej niż rok wcześniej. Praca przewozowa spadła do 56,2 mld tonokilometrów, a więc o ponad 2 mld tonokilometrów w skali roku. To najniższy wynik od co najmniej 2012 r., co pokazuje, że rynek surowców masowych traci na znaczeniu, a przewoźnicy coraz mocniej obsługują zróżnicowane łańcuchy dostaw.

#ad

Mniej przewiezionych surowców

Największą grupą towarową pozostały ładunki z segmentu surowców energetycznych, jednak i tutaj widać było dalszy spadek. Węgiel kamienny, brunatny, ropa i gaz osiągnęły 63,94 mln ton, czyli o 0,3 proc. mniej niż rok wcześniej. Szczególnie istotny był wynik węgla kamiennego w pierwszym półroczu, kiedy masa przewozów spadła do 29,7 mln ton i po raz pierwszy w statystykach UTK zeszła poniżej 30 mln ton. Urząd wskazuje, że to efekt transformacji energetycznej i niższego wydobycia krajowego.

Podobny kierunek widać było w przewozach rud metali i produktów górnictwa. Ta grupa zmniejszyła się do 58,57 mln ton, czyli o 6,2 proc. rok do roku. Mimo spadku pozostaje to nadal ważny segment, zwłaszcza na długich relacjach przewozowych.

Budownictwo, przemysł i chemia

Na tle słabszych wyników surowców lepiej wypadły ładunki związane z budownictwem i przemysłem. Materiały budowlane, przede wszystkim cement, wapno, gips i pozostałe wyroby niemetaliczne, zanotowały wzrost o 13,7 proc. Rosła także masa metali podstawowych i wyrobów metalowych, która sięgnęła 10,52 mln ton, czyli była o blisko 10 proc. wyższa niż rok wcześniej. Ważną grupą pozostały też chemikalia i wyroby z tworzyw sztucznych, których przewieziono 10,66 mln ton.

UTK zwraca uwagę, że rynek coraz mocniej odzwierciedla potrzeby przemysłu i logistyki, a nie tylko transport dużych, jednorodnych partii surowców. W praktyce oznacza to większe znaczenie bardziej złożonych relacji przewozowych i obsługi różnych gałęzi gospodarki.

Intermodal utrzymuje mocną pozycję

Jednym z najstabilniej rozwijających się segmentów pozostał transport intermodalny, który w dużym stopniu klasyfikowany jest jako towary nieidentyfikowalne. W 2025 r. osiągnął on 22,71 mln ton, a więc utrzymał wysoki poziom z 2024 r. i przekroczył 10 proc. udziału w masie przewożonych ładunków. To ważny sygnał, że kolej coraz mocniej uczestniczy w obsłudze nowoczesnych łańcuchów logistycznych.

Znaczenie rynku rośnie też w wymiarze międzynarodowym. Przewozy w eksporcie, imporcie i tranzycie odpowiadały łącznie za 35,4 proc. masy i aż 45 proc. pracy przewozowej całego rynku. Import był zdominowany przez ładunki skonteneryzowane, rudy metali i paliwa, eksport przez produkty rafinacji ropy, chemikalia i kontenery, a tranzyt przez przewozy kontenerowe oraz surowce energetyczne.

Ostatni kwartał kwartał przyniósł odbicie

Sam czwarty kwartał 2025 r. wypadł już lepiej niż wcześniejsze miesiące. Koleją przewieziono 57,22 mln ton ładunków, czyli o ponad 1,6 mln ton więcej niż kwartał wcześniej, a praca przewozowa wzrosła do 14,75 mld tonokilometrów. Poprawie sprzyjały przede wszystkim przewozy paliwowo-energetyczne oraz większy sezonowy ruch towarów rolnych. Wzrost widoczny był także w segmencie towarów nieidentyfikowalnych, koksu i produktów rafinacji ropy oraz metali i wyrobów metalowych.

Jednocześnie UTK podkreśla, że słabszy wynik całoroczny pokazuje potrzebę dostosowania modelu działania kolei towarowej do nowych realiów. Wśród kierunków zmian urząd wymienia rozwój usług logistycznych, lepszą przepustowość, cyfryzację, współpracę z innymi gałęziami transportu oraz inwestycje w terminale i punkty przeładunkowe.