Data publikacji: 18 listopada 2025

W labiryncie dekarbonizacji. Europejski transport w poszukiwaniu drogi do redukcji emisji CO₂

Transformacja transportu staje się jednym z największych wyzwań gospodarczych współczesnej Europy. Każda gałąź – drogowa, lotnicza, wodna i kolejowa – wymaga odrębnej strategii odchodzenia od paliw kopalnych, ponieważ nie istnieje jedno uniwersalne rozwiązanie. Raport PwC „W labiryncie dekarbonizacji” pokazuje, że wspólnym celem jest redukcja emisji, ale ścieżki prowadzą do niego różnymi trasami.

Transformacja transportu wymaga odejścia od schematów powiązanych z paliwami kopalnymi. Każdy segment transportu rozwija się w innym tempie i dysponuje innymi możliwościami technologicznymi, dlatego kluczowe jest indywidualne podejście do zmian. Lokalna infrastruktura, dostępność energii oraz realia kosztowe sprawiają, że rozwiązania skuteczne w jednym państwie mogą nie przynieść takich samych efektów w innym.

Różne drogi, jeden cel: mniej emisji

Unia Europejska wyznaczyła jednak wspólny cel – redukcję emisji CO₂ w sektorze transportu o 90 procent do 2050 roku. To największe wyzwanie klimatyczne, przed jakim stanęła branża, zwłaszcza że jest to jedyny sektor w UE, w którym od 1990 roku odnotowano wzrost emisji. Raport PwC podkreśla, że transformacja obejmuje wszystkie gałęzie transportu i wymaga równoległych działań regulacyjnych, technologicznych oraz inwestycyjnych.

Fundament gospodarki w centrum zmian

Transport stanowi podstawę współczesnej gospodarki i odpowiada za funkcjonowanie łańcuchów dostaw na terenie całej Unii Europejskiej. Obecna infrastruktura powstawała przez ponad sto lat i była projektowana z myślą o paliwach konwencjonalnych. Jej modernizacja wymaga ogromnych nakładów finansowych i dostosowania technologii do różnic w możliwościach poszczególnych gałęzi transportu. Nie każda z nich jest w stanie przejść równie szybkie i efektywne przeobrażenia.

Transport drogowy: największe wyzwanie transformacji

Transport drogowy jest odpowiedzialny za blisko trzy czwarte emisji CO₂ w europejskiej branży transportowej. To jednocześnie najpopularniejszy sposób przemieszczania osób i towarów, dlatego jego dekarbonizacja wymaga zarówno rozwiązań technologicznych, jak i zmian społecznych.

Przyszłość dróg w coraz większym stopniu łączy się z elektromobilnością. Wysoka efektywność energetyczna, rozwój infrastruktury ładowania oraz poprawiający się bilans kosztów eksploatacji sprawiają, że pojazdy elektryczne zyskują na znaczeniu. Nadal jednak tylko część kierowców decyduje się na elektryka, dlatego tradycyjne napędy – wspierane biopaliwami i technologiami hybrydowymi – pozostaną powszechne również długo po wejściu w życie zakazu sprzedaży nowych aut emitujących CO₂ zaplanowanego na 2035 rok.

Lotnictwo: najtrudniejsza trasa transformacji

Transport lotniczy odpowiada za około 13 procent emisji CO₂ w europejskim sektorze transportu, a jego ślad węglowy rośnie najszybciej. Od 1990 roku wzrósł on o 150 procent, a aż 99 procent energii wykorzystywanej w lotnictwie pochodzi z paliw kopalnych.

W krótkim horyzoncie czasowym największy potencjał redukcji emisji tkwi w modernizacji floty, poprawie aerodynamiki oraz zwiększeniu efektywności silników. To jednak działania o ograniczonym wpływie na realizację celów klimatycznych. W obliczu wysokich kosztów paliw alternatywnych pojawia się pytanie, czy europejska gospodarka jest gotowa na pełną dekarbonizację tego sektora.

Transport wodny: żegluga w stronę nowych paliw

Transport wodny generuje ponad 13 procent emisji CO₂ w sektorze transportu w UE, a jego miks paliwowy wciąż opiera się niemal wyłącznie na paliwach ropopochodnych. W 2023 roku emisje sięgnęły 140 mln ton CO₂, z czego jedynie niewielki procent energii pochodził z biopaliw.

Realizacja europejnych celów – w tym redukcji intensywności emisji o 80 procent do 2050 roku – wymaga modernizacji infrastruktury portowej, obejmującej dystrybucję, magazynowanie i bunkrowanie nowych paliw. LNG staje się preferowanym rozwiązaniem przejściowym, a jego udział będzie stopniowo uzupełniany przez bio-LNG, co potwierdzają trendy w światowych stoczniach.

Kolej: najbardziej ekologiczna gałąź transportu

Transport kolejowy odpowiada zaledwie za 0,3 procent emisji CO₂ w europejskim sektorze transportu, co czyni go jego najbardziej ekologiczną częścią. Już dziś kolej korzysta w dużej mierze z energii elektrycznej, która stanowi ponad 70 procent jej zużycia.

Na koniec 2023 roku zelektryfikowanych było 57 procent linii kolejowych w UE, czyli o ponad 40 procent więcej niż w 1990 roku. Komisja Europejska planuje dalszy rozwój, dążąc do podwojenia przewozów towarowych koleją do 2030 roku oraz potrojenia długości linii kolei dużych prędkości do 2050 roku. Kolej emituje o 75 procent mniej CO₂ niż transport drogowy, ale pełna dekarbonizacja wymaga, aby energię trakcyjną zasilały źródła zeroemisyjne.

Wspólna strategia dla zróżnicowanych potrzeb

Ambicja Unii Europejskiej dotycząca redukcji emisji CO₂ o 90 procent do 2050 roku wymaga kompleksowego podejścia. Transport drogowy musi rozwijać elektromobilność i infrastrukturę ładowania. Lotnictwo stoi przed najkosztowniejszą transformacją opartą na paliwach SAF. Żegluga potrzebuje nowych paliw oraz modernizacji portów. Kolej już dziś spełnia wiele celów klimatycznych, ale wymaga dalszej elektryfikacji i wykorzystania energii odnawialnej.

Raport PwC jasno wskazuje, że nie ma jednej ścieżki dekarbonizacji. Skuteczna transformacja wymaga indywidualnego podejścia do każdej gałęzi transportu, współpracy międzysektorowej oraz strategicznych decyzji inwestycyjnych, które ukształtują europejską mobilność na najbliższe dekady.