Nieprawidłowe zastosowanie INCOTERMS niestety nie zwalnia z odpowiedzialności za czyny podmiotu dokonującego czynności nieleżących w jego gestii.
Co do zasady, INCOTERMS określają jakie czynności leżą po której stronie umowy. Warto dokładnie znać te zależności z dwóch powodów: odpowiedzialność oraz cena sprzedaży towaru. Warto też wiedzieć, że każdy INCOTERMS może zostać zmieniony pod warunkiem odnotowania w dokumentach takiej zmiany.
Zgłosił się do nas podmiot gospodarczy, firma z Bieszczad, prosząc o pomoc w wyjaśnieniu, dlaczego przewoźnik przenosi na niego koszt mandatu za nieprawidłowy nacisk na osie.
Firma z Bieszczad sprzedała towar do Niemiec na warunkach EXW, co oznacza, że przeniosła prawo własności na towar oddając go do dyspozycji kupującemu na rampie swojego przedsiębiorstwa. Zakontraktowany przez kupującego przewoźnik podjechał i postawił się pod rampę do załadunku.
Załadunek towaru
Magazynierzy bieszczadzkiej firmy załadowali towar na środek transportu. Nikt nie dokonał kontroli rozmieszczenia towaru na osiach i prawidłowego zabezpieczenia towaru na czas transportu. Kontrola organoleptyczna kierowcy, co do zabezpieczenia ładunku w transporcie, przebiegła pomyślnie.
Uwaga – co do zasady, kierowca nie ładuje towaru na środek transportu, w jego gestii jest tylko sprawdzenie zabezpieczenia i przewóz towaru z punktu A do punktu B, zgodnie z listem przewozowym drogowym (CMR).
Kontrola ITD i kara
Na autostradzie A4 transport zatrzymała Inspekcja Transportu Drogowego do kontroli. Sprawdzono nacisk na osie i okazało się, że jest niezgodny z przepisami. Powodem tych niezgodności było nieprawidłowe załadowanie towaru na środek transportu. ITD nałożyła na przewoźnika karę.
W Polsce wysokość kary za nieprawidłowy nacisk na osie jest uzależniona od kategorii drogi oraz rodzaju osi lub typu pojazdu. Za przeładowanie pojazdu grozi od 500 PLN – gdy przekroczenie jest do 10% – do 15 000 PLN, gdy przekroczenie jest o ponad 20%. Za wykonywanie przewozu w ruchu międzynarodowym pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia grozi kara 8000 PLN.
Kto ponosi odpowiedzialność?
Warto pamiętać, że to nie przewoźnik jest odpowiedzialny za przeładowanie auta. Z ustawy prawo przewozowe wynika, iż jeżeli umowa lub przepis szczególny nie stanowią inaczej, czynności ładunkowe należą odpowiednio do obowiązków nadawcy lub odbiorcy. Wówczas obowiązkiem nadawcy, odbiorcy lub innego podmiotu wykonującego czynności ładunkowe, jest prawidłowe rozmieszczenie ładunku oraz sprawdzenie, czy pojazd nie jest przeciążony (art. 43 ustawy).
Jeżeli w postępowaniu odwoławczym, przewoźnik udowodni, że to inny podmiot – nadawca, załadowca lub spedytor – mieli wpływ na powstanie naruszenia obowiązków albo warunków przewozu lub godzili się na te naruszenia, to może on uwolnić się od odpowiedzialności przenosząc ją na inny podmiot gospodarczy.
Finał sprawy firmy z Bieszczad
Sprzedający zbywając towar na warunkach EXW chciał wyświadczyć przysługę nabywcy ładując towar na środek transportu. Z braku wiedzy nie zdawał sobie sprawy z ryzyka i odpowiedzialności co do załadunku towaru na samochód ciężarowy przewoźnika. Wykonali tę czynność nieprzeszkoleni co do załadunku towaru pracownicy. W toku sprawy przewoźnik przeniósł odpowiedzialność na sprzedającego i ubiegał się o zwrot kosztów mandatu nałożonego przez ITD oraz kosztów przeładunku towaru na środku transportu, którego to przeładunku w trakcie transportu dokonał inny podmiot mający uprawnienia do załadunku towaru.
Konkluzja
INCOTERMS to zbiór międzynarodowych reguł określających warunki sprzedaży towaru, które stosuje się na całym świecie. Reguły te dzielą koszty, ryzyko i odpowiedzialność pomiędzy nabywcę i sprzedawcę oraz odzwierciedlają prawa i obowiązki w transporcie. INCOTERMS powiązane są z Konwencją ONZ dotyczącą Kontraktów dla Międzynarodowej Sprzedaży Dóbr. Jeśli nie znamy INCOTERMS, nie wiemy co oznaczają to bezwzględnie powinniśmy konsultować z ekspertem celnym czy z firmą doradztwa celnego wybór prawidłowych INCOTERMS dla danej transakcji sprzedaży i wykonywanych czynności w ramach umowy. Oczywiście takie konsultacje należy przeprowadzać przed zawarciem umowy, a nie po zdarzeniu, bowiem wtedy wszelkie czynności naprawcze są bardzo kosztowne dla przedsiębiorstwa.
dr Izabella Tymińska, ekspert celny
Zatory płatnicze to dziś jedno z największych zagrożeń firm transportowych w Polsce. Jak wynika z danych przytaczanych przez Trans.eu i [...]
Od 30 czerwca 2026 r. obowiązuje nowa umowa wielostronna ADR M369, która dotyczy drogowego przewozu oleju napędowego, paliw parafinowych oraz [...]
Branżowy subindeks Barometru EFL dla transportu, spedycji i logistyki na II kwartał 2026 roku wyniósł 46, 9 pkt., czyli o [...]
Organizacje reprezentujące sektor kolejowy i intermodalny sprzeciwiają się planowanym zmianom unijnej dyrektywy dotyczącej dopuszczalnych mas i wymiarów pojazdów ciężarowych. Chodzi [...]
Promy24.com, znany agent linii promowych w Europie dla pojazdów ciężarowych i dostawczych, obchodzi 25-lecie działalności i uruchamia nową odsłonę swojej największej platformy rezerwacyjnej w [...]
W siedzibie Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego odbyły się międzynarodowe warsztaty poświęcone czasowi pracy i odpoczynku kierowców. Wydarzenie organizowane jest we [...]
Wyzwania związane z dążeniem do zrównoważonego rozwoju, rosnącymi kosztami operacyjnymi firm przewozowych i ich konkurencyjnością będą omawiane podczas CEE Clean [...]
Pomimo wymagającego otoczenia rynkowego, Grupa Raben w 2025 roku zredukowała swoje emisje gazów cieplarnianych z zakresu 1 oraz 2 o [...]
Rada Unii Europejskiej zatwierdziła właśnie poprawkę do rozporządzenia w sprawie norm emisji CO2 dla producentów samochodów ciężarowych. Nowe przepisy wprowadzają [...]
Podwyżki stawek systemu e-TOLL oraz rozszerzenie sieci dróg płatnych od lutego 2026 r. znacząco zwiększyły koszty działalności firm transportowych. Jak [...]
Najnowszy raport European Road Freight Rate Benchmark za IV kwartał 2025 roku pokazuje wyraźne rozwarstwienie europejskiego rynku drogowego. Występuje [...]
Już 1 lipca 2026 roku transport lekki wejdzie w nową erę. Zgodnie z unijnymi przepisami wszystkie pojazdy o dopuszczalnej masie [...]
Masz pytania dotyczące branży? Nurtuje Cię jakiś temat? Masz ciekawego newsa, lub pomysł na artykuł? Chciałbyś pojawić się na łamach TSL Biznes? Napisz do nas a my skontaktujemy się z Tobą!
